Ölüm ve yaşam
Doğan CÜCELOĞLU'dan…Cüceloğlu:
Arkadaşlar, aranızda ölümcül hastalığı olan var mı? Bir Katılımcı: Hocam Allah'a Şükür bildiğimiz kadarıyla yok.
Cüceloğlu: Ne güzel! Peki, bana istisnasız tüm insanların yani altı milyar insanın da başına geleceği
garanti bir şey söyler misiniz? Cevap: (neredeyse
otomatik olarak çıkar: ÖLÜM
Roman"">Cüceloğlu: Gerçekten de ölüm tüm insanların başına geleceği kaçınılmaz olan tek şeydir.
Doğum da tüm
insanların başına kesinlikle gelmiştir ama bundan sonra başa gelmesi kesin olan tek şey ölümdür. Başka hiçbir şey
insanların tümünün başına gelmeyecektir.
Peki, madem öleceğimiz garanti, bu benim
ölümcül bir hastalığım olduğunu göstermez mi?
Katılımcılar: (Burada sessizce, başlarıyla onaylamaya başlarlar) Cüceloğlu : Öleceğim belli ise , benim ölümcül bir hastalığım olduğuda açıktır...
Peki, ne zaman
öleceğimizi biliyor muyuz?Katılımcılar:
HayırCüceloğlu: Bu saniye
içinde olma olasılığı var mı? Bir Katılımcı: Evet
var.Cüceloğlu:
Ya Yarın
?Bir Katılımcı:
Evet.Cüceloğlu: Ya 30 yıl sonra?Bir Katılımcı: Olabilir.Cüceloğlu: Peki bunlardan hangisinin sizin başınıza geleceğini biliyormusunuz? Mesela bu akşam eve sağ salim
varacağınızı nereden biliyorsunuz?
(Sınıf sessizce dinlemeye devam eder. Çünkü; genellikle yaşama böyle
bakmamışlardır. )
Cüceloğlu: Peki bir
de tersini düşünelim, bu akşam eve döndüğünüzde, bu sabah evden çıkarken sağ salim
bıraktıklarınızı sağ bulma
garantiniz nedir? Var mıdır böyle bir garanti?Bir Katılımcı: Yoktur Hocam.Cüceloğlu: Peki nereden biliyoruz az sonra telefonun çalmayacağını ve evdekilerden birinin
az önce öldüğünün bize söylenmeyeceğini?
(Katılımcılar burada rahatsız olmaya başlarlar) ve Bir Katılımcı:
Hocam, konuyu değiştirsek?
Cüceloğlu: Ama en yalın ve açık gerçek üzerine konuşuyoruz, biraz daha devam edelim bence. Peki, acaba
bunu dün gece bilseydiniz, yani evde akşam birlikte olduğunuz kişilerden birinin yarın ölüm günü olduğunu
bilseydiniz, o zamanı aynı dün gece olduğu biçimde mi geçirirdiniz? Yoksa farklı şeyler
mi yapardınız?
Bir
Katılımcı: Kesinlikle çok
farklı geçerdi Hocam.
Cüceloğlu: Şimdi
sizden rica ediyorum, lütfen bir an arkanıza
yaslanın, gözlerinizi kapatın
ve bu sabah evden çıkarken evde bıraktıklarınızdan birinin gerçekten öleceğini düşünün, dün
akşamınızı nasıl
geçirirdiniz? Aynı iletişim mi olurdu? Onunla aynı konuları mı konuşurdunuz? Aynı konular, tartışma ya da gerginlik yaratırmıydı.
Yoksa önemsiz hale mi
gelirdi? Bu sabah evden çıkarken, bu son görüşünüzde ona ne derdiniz? Onun boynuna sarılmakta tereddüt eder miydiniz?
Çok sıkı sarılmaya mı, aynaya mı vakit ayırırdınız? Ona, yüreğinizin derininden gelen bir
'Seni gerçekten çok seviyorum' demeye ne gerek var diye düşünürmüydünüz?
Onun
ölecek olması sizin ona duyduğunuz sevgiyi yoğunlaştırmaz mıydı?
(Burada bazı katılımcılar ağlıyordur. Belli
ki dün akşam yaptıklarından bir kısmının ne kadar anlamsız olduğunu şimdi fark etmişlerdir)
Cüceloğlu: Şimdi gözlerinizi açabilirsiniz, acaba kaç tartışmamızı
bu kadar gereksiz biçimlerde yapıyoruz,
kaçı gerçekten yaşamda karşımızdakinin
varlığından daha önemli, hangilerinde 'Şimdi kalbini kırdım,ama zaman içinde ben
ondan özür dilemesini bilirim' diye kendi kabuğumuza çekilip tartışmaları donduruyoruz.
Yarattığımız kırgınlıkları
tamir etme olanağımız gerçekten var mı? Buna zamanımız gerçekten kaldı mı?
