Depremlerle ilgili yanlış bilgiler
GÜNÜMÜZDE DEPREMLE İLGİLİ
SÖYLENTİLER Söylenti 1: Büyük depremler hep
sabah erken saatlerde olur. Hava çok sıcak ya da ortalık sessizse deprem olacak demektir. Eğer son iki
deprem günün aynı saatinde ya da aynı mevsimde olmuşsa insanlar depremlerin hep aynı
zamanlarda olacağım düşünürler. Gerçekte depremler günün herhangi bîr saatinde ve her mevsimde olabilir. Bu nedenle
yaşadığımız, çalıştığımız ve zamanımızı geçirdiğimiz her yerde ve yılın her anında kendimizi korumamız
gerekir. Söylenti 2: TV'de konuşan herkes uzman olarak görülür. Malesef, bu
özel konuda kimin uzman olduğunu bilmek zordur. Genel olarak biz, konusunda uzman olan kişileri duymak isteriz. Ancak
bazen basın mensupları konusunda uzman olmayan kîşilere de yorumlarım almak üzere soru sormaktadır. Bilim adamları
açısından baktığımızda. bu konunun farklı acılardan ele alınması da söz konusudur. Birilerinin konusunda uzman olduğunu
anlamak için şu sorulan sorabiliriz; Eğitim aldıkları alan nedir? Bu konuda uzmanlaşma dereceleri nedir? Bu konudaki
bilgilerini destekleyen herhangi bir araştırma var mı? Hangi ülkelerde eğitim yaptılarya da çalıştılar? Hangi dillere
hakimler? Mesleki yayınlarda yer alan, yayınlanan makaleleri var mı? Söylenti 3:
Birdenbire ne kadar çok deprem olmaya başladı. Büyük olasılıkla, 1999 yılındaki Kocaeli Depremİ'nden bu
yana olan depremleri hatırlıyorsunuzdur (Düzce. Atina, Tayvan, Guyarat). Kocaeli depreminden önce olan büyük depremleri
hatırlamaya çalışın. O kadar kolay değil, değil mi? Bunun nedeni şimdi depremlerin farkına varıyor olmanız. Sizin
başınıza da gelebileceğim düşünmediğinizden ülkemizin (1992 Erzincan, 1995 Dinar, 1998 Ceyhan) ve dünyanın diğer
bölgelerinde olan depremlere aynı derecede dikkat etmemekteydiniz. Söylenti 4: Yer
yarılıp bizi yutacak, Hayır. Bu yalnızca öykülerde olur. Ülkemizin birçok bölgesinde fay hatları vardır.
Hangilerinin faaliyete geçeceğim ve nerede yeni fay hattı oluşacağım bilemeyiz. Ancak kara bir deliğin içine
düşülmeyeceği kesin. Söylenti 5: 1 m X 1 m boyutlarında kitap sandığı hazırlayın ve
yanına uzanın. Kitaplarla böyle bir sandık hazırlamak çok pahalı ve gereksizdir. Binamz çökmeden önce
döşemenin hareketi ile sandık kayıp sizi ezebilir. Yamyassı olan binada hayatta kalmanın yolunu kimse
söyleyemez. Söylenti 6: Kapı altına koşun. Hayır. O eskidendi. Bu inanış
bir deprem sonrasında yalnızca kapılan ayakta kalmış bir Kaliforniya evinin fotoğrafı gazetelerde yayınlandıktan sonra
ortaya çıktı. Güçlü ahşap veya çelik çerçeveleri olan kapı altları güvenli olabilir. Güçlendirilmemiş beton ya da
dekoratif duvarların içerisindeki kapıların altları güvenli değildir. Söylenti 7:
Buzdolabının yanma yatın. Hayır. Bu, beyaz eşya yanlarında görülen küçük boşluklara sığınarak insanların
kurtulabileceğim düşünenlerce ortaya atıldı. Güçlü bir sarsıntıda buzdolabı üzerinize düşüp sizi öldürebilir. Yaşam
boşluklarının oluşması, sarsıntı yönüne, beyaz eşyanın boyutlanna ve dayanıklılığına ve mutfağın boyutlanna bağlıdır.
Daha önemlisi, henüz bu konuda yapılan bir araştırma yoktur. Eğer alçak ev eşyalarınızı (çamaşır makinesi gibi] duvara
sabitlerseniz bunlar düşen büyük eşyaları durdurabilir. Eğer sabitlemezseniz beyaz eşyalar kayıp sizi öldürebilirler.
Aynı zamanda dolaplardan, onların içinden düşecek nesnelerden ve oda içinde uçacak eşyalardan da kendinizi
korumalısınız. Arama kurtarma uzmanları ve mühendisler evlerin içindeki en güvenli noktaları halen araştırmaktadırlar.
Ancak güçlü bir sarsıntıda o noktalara ulaşmanız bile mümkün olmayabilir. Söylenti 8: Ne
zaman deprem olacağını biliyorlar,ancak bize söylemiyorlar. Hayır. Gerçekten de bilmiyorlar.
Deprem bilimi yeni bir bilimdir. Şu an yapabildiğimiz en iyi 'tahmin' Marmara Denizi'nde Kuzey Anadolu Fay Hattı
boyunca önümüzdeki 30 yıl içerisinde %70 olasılıkla güçlü bir deprem olacağıdır. Bugün, yarın, gelecek yıl, 35 yıl, 7
ay, 3 gün içerisinde...? Kimse bilmiyor. Bilimadamlan sürekli olarak depremlerin nerede ve ne zaman olacağım
hesaplamalarına yardımcı olacak yöntemleri geliştirmek üzere çalışıyorlar. Söylenti 9:
Kardeşimin arkadaşının berberi belediye başkanım tanıyor da... Söylenti,söylenti,söylenti... Şu
ana kadar pek çok kişi depremler bu veya şu gün, bu veya şu saatte olacak diye kehanette bulundu. Efsaneler bizim
korkularımız üzerine kurulurlar. Eski insanların çocuklarına anlattıkları öcü masalından farklı değiller. Sağduyunuzu
kullanın. Bu gibi söylentilerin basın-yayın organlarında yer aldığını gördüğünüzde şikayet edin. Artık ciddi
olalım. Söylenti 10: Allahın bileceği iş. Nerede ve ne zaman yerin
sallanacağı bizim kontrol edemeyeceğimiz bir şeydir. Ama Allah bize beyin vermiş. Beynimizi kullanmak bize kalmış bir
şeydir. Bilgilerimizi kendimizi, sevdiklerimizi korumak ve daha çok şey öğrenmek için
kullanmalıyız.
